ป้ายเขียว ป้ายเหลือง หรือป้ายขาว? รถเช่าและมอเตอร์ไซค์ให้เช่าต้องจดทะเบียนแบบไหน

อัปเดต 28 ตุลาคม 2569 บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย การพิจารณาจริงขึ้นกับสำนักงานขนส่งจังหวัดของคุณ ควรสอบถามให้ชัดก่อนจดทะเบียนหรือซื้อรถเพิ่ม

ถ้าจะทำธุรกิจรถเช่าหรือร้านเช่ามอเตอร์ไซค์ คำถามแรกคือเรื่องป้ายทะเบียน สีป้ายบอกประเภทการจดทะเบียน และประเภทนี้เองที่กำหนดว่ารถคันนั้นใช้ทำอะไรได้ตามกฎหมาย ต้องทำประกันแบบไหน เสียภาษีและตรวจสภาพอย่างไร

บทความนี้อธิบายป้ายแต่ละสีที่เกี่ยวกับธุรกิจรถเช่า สิ่งที่ต้องเตรียมเพื่อจดเป็นรถยนต์บริการให้เช่า ทำไมมอเตอร์ไซค์ถึงไม่เหมือนรถยนต์ และความเสี่ยงของการปล่อยเช่ารถที่ยังเป็นป้ายขาว

สีป้ายทะเบียนรถแต่ละสีหมายถึงอะไร

สีป้ายกำหนดโดยกฎกระทรวงที่ออกตาม พ.ร.บ.รถยนต์ พ.ศ. 2522 ฉบับที่ใช้อยู่ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อปี 2554 แทนกฎกระทรวงปี 2547 ซึ่งกำหนดให้รถยนต์บริการธุรกิจ บริการทัศนาจร และบริการให้เช่า ใช้ "พื้นแผ่นป้ายเป็นสีเขียวสะท้อนแสง" ตัวอักษรสีขาว คู่มือของ Grab และ Rabbit Care สรุปไว้ตรงกัน และระบุว่าป้ายเขียวบางแผ่นเป็นตัวอักษรสีดำ

สองเรื่องที่คนสับสนบ่อย:

• "ป้ายเขียว" มีสองความหมาย กระบะส่วนบุคคลคือป้าย พื้นขาว ตัวอักษร เขียว ส่วนรถเช่าหรือรถบริการคือป้าย พื้นเขียว เวลามีคนพูดว่าป้ายเขียว ให้ดูสีพื้นป้าย ไม่ใช่แค่สีตัวอักษร
• ป้ายส้มไม่ใช่ป้ายมอเตอร์ไซค์ วินมอเตอร์ไซค์ใส่เสื้อวินสีส้ม แต่ป้ายทะเบียนเป็นสีเหลือง ป้ายส้มใช้กับรถพ่วง รถแทรกเตอร์ และรถใช้งานเกษตรกรรม

รถยนต์บริการให้เช่า: ป้ายเขียว

พ.ร.บ.รถยนต์ให้นิยามรถยนต์บริการให้เช่าว่า "รถยนต์ที่จัดไว้ให้เช่าซึ่งมิใช่เป็นการเช่าเพื่อนำไปรับจ้างบรรทุกคนโดยสาร" (ตัวบท พ.ร.บ.) แปลว่าผู้เช่าต้องขับเอง ถ้าคุณจัดคนขับให้ด้วยก็เป็นอีกประเภทหนึ่ง

ประเด็นสำคัญของรถเช่าป้ายเขียว:

• ต้องขอความเห็นชอบก่อนจดทะเบียน สำนักงานขนส่งระบุว่ารถยนต์บริการ "จะต้องได้รับความเห็นชอบจากนายทะเบียนก่อนนำรถมาจดทะเบียน" (คู่มือบริการ สำนักงานขนส่งจังหวัดลำปาง)
• ลักษณะรถต้องตรงประเภท รถยนต์บริการคือรถบรรทุกคนโดยสารไม่เกินเจ็ดคน คู่มือของ Grab สรุปลักษณะของ รย.11 ว่าเป็นรถเก๋งสองตอนสี่ประตู ตามขนาดและน้ำหนักที่กำหนด ก่อนซื้อรถควรถามสำนักงานขนส่งว่าปัจจุบันรับจดตัวถังแบบใดบ้าง
• ต้องให้เช่าในท้องที่ที่จดทะเบียน ระเบียบกรมการขนส่งทางบก ว่าด้วยการจดทะเบียนรถยนต์บริการ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2565 กำหนดให้บริการให้เช่า ณ สถานที่บริการให้เช่าที่อยู่ในท้องที่ที่รถนั้นจดทะเบียน หากผิดเงื่อนไข นายทะเบียนเพิกถอนการจดทะเบียนได้ เช่น ร้านรถเช่าเกาะสมุยควรจดที่สำนักงานขนส่งจังหวัดสุราษฎร์ธานี ไม่ใช่กรุงเทพฯ
• เปลี่ยนป้ายขาวเป็นป้ายเขียว = จดทะเบียนใหม่ ตามระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยการดำเนินการทางทะเบียน พ.ศ. 2562 การเปลี่ยนประเภทรถให้ถือเป็นการขอจดทะเบียนรถ ต้องใช้เอกสารและตรวจสภาพเหมือนกัน
• ต่อภาษีต่างจากรถส่วนบุคคล คู่มือบริการฉบับเดียวกันระบุว่ารถยนต์บริการต้องตรวจสภาพก่อนชำระภาษีประจำปี และชำระล่วงหน้าได้ไม่เกิน 30 วัน (รถส่วนบุคคลได้ 90 วัน)

เอกสารที่มักต้องใช้

แต่ละสำนักงานมีรายการเอกสารของตัวเองและอาจเปลี่ยนได้ ควรขอรายการล่าสุดจากสำนักงานก่อน (เช่น สำนักงานขนส่งจังหวัดสุราษฎร์ธานีมีคู่มือการปฏิบัติงานเรื่องการจดทะเบียนรถ) โดยทั่วไปจะต้องเตรียม:

1. หลักฐานตัวตนของผู้ประกอบการ บัตรประชาชนสำหรับบุคคลธรรมดา หรือหนังสือรับรองนิติบุคคลสำหรับบริษัท ส่วนการจดทะเบียนธุรกิจ (ทะเบียนพาณิชย์ หรือจดบริษัทกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า) เป็นอีกขั้นตอนหนึ่ง
2. ความเห็นชอบการจดทะเบียนรถยนต์บริการ ยื่นก่อนนำรถไปจดทะเบียน
3. เอกสารรถ หลักฐานการได้มาสำหรับรถใหม่ หรือเล่มทะเบียนสำหรับรถที่เปลี่ยนประเภท
4. ตรวจสภาพรถ ที่สำนักงานขนส่ง
5. ประกันภัย พ.ร.บ. ตามประเภทการใช้รถ และประกันภัยภาคสมัครใจที่ระเบียบรถยนต์บริการกำหนด ซึ่งแบบสัญญามาตรฐานมีช่องให้กรอกโดยเฉพาะ อ่านต่อในคู่มือประกันรถเช่า

ณ เดือนตุลาคม 2569 เราไม่พบประกาศโควตาหรือการระงับรับจดทะเบียนรถยนต์บริการให้เช่าใหม่ในสุราษฎร์ธานีหรือจังหวัดท่องเที่ยวอื่นที่เผยแพร่ต่อสาธารณะ แต่การให้ความเห็นชอบยังขึ้นกับดุลยพินิจของนายทะเบียน จึงควรสอบถามก่อนลงทุนซื้อรถหลายคัน

มอเตอร์ไซค์ให้เช่า: ทำไมไม่มีป้ายเฉพาะ

เรื่องนี้ต่างจากที่ผู้ประกอบการใหม่หลายคนเข้าใจ

พ.ร.บ.รถยนต์มีรถจักรยานยนต์สองประเภทที่เกี่ยวข้อง คือรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคล (รย.12 ป้ายขาว) และรถจักรยานยนต์สาธารณะ (รย.17 ป้ายเหลือง) ซึ่งหมายถึง "รถจักรยานยนต์ที่ใช้รับจ้างบรรทุกคนโดยสาร" ไม่มีประเภทรถจักรยานยนต์ให้เช่า แบบรถยนต์ป้ายเขียว ป้ายเหลืองเป็นของวินมอเตอร์ไซค์ ต้องมีใบอนุญาตและใบขับขี่สาธารณะ (KTC: มอเตอร์ไซค์ป้ายเหลือง) ไม่ใช่ป้ายของร้านเช่ามอเตอร์ไซค์

ในทางปฏิบัติ มอเตอร์ไซค์ให้เช่าจึงวิ่งด้วยป้ายขาว แต่ไม่ได้แปลว่าทำอะไรก็ได้:

• รัฐกำลังจับตา เดือนมิถุนายน 2568 กระทรวงคมนาคมและกรมการขนส่งทางบกเตรียมยกร่างกฎหมายควบคุมธุรกิจให้เช่ารถจักรยานยนต์ ให้ต้องขออนุญาต และเพิ่มโทษผู้ประกอบการและผู้ขับขี่ที่ไม่มีใบขับขี่ ควรติดตามก่อนขยายร้าน
• สัญญาเช่าถูกควบคุมแล้ว ตั้งแต่ 30 ธันวาคม 2568 การให้เช่ามอเตอร์ไซค์แก่ผู้บริโภคต้องใช้สัญญาตามแบบมาตรฐานของรัฐ (ดูด้านล่าง)
• ประกันเป็นความรับผิดชอบของคุณ มอเตอร์ไซค์ให้เช่าส่วนใหญ่มีแค่ พ.ร.บ. และอัตรา พ.ร.บ. สำหรับรถรับจ้างหรือให้เช่าแยกจากรถส่วนบุคคล (คู่มือต่อ พ.ร.บ. ของ Grab ระบุรถ 75–125 ซีซี แบบรับจ้างหรือให้เช่า ฿376.64 ต่อปี เทียบกับส่วนบุคคล ฿323.14) ต้องแจ้งบริษัทประกันว่ารถใช้ปล่อยเช่า

ความเสี่ยงของการปล่อยเช่ารถยนต์ป้ายขาว

ผู้ประกอบการรายเล็กจำนวนไม่น้อย โดยเฉพาะรถเช่ารายเดือน ปล่อยเช่ารถที่ยังจดเป็นรถส่วนบุคคล ก่อนตัดสินใจ ควรรู้ว่ากำลังแบกความเสี่ยงอะไร

1. ใช้รถผิดประเภท ระบบป้ายมีไว้เพราะกฎหมายผูกรถแต่ละคันไว้กับประเภทการใช้ที่จดทะเบียน รถส่วนบุคคลที่ปล่อยเช่าเชิงพาณิชย์ไม่ได้ใช้ตามที่จดไว้ และระเบียบปี 2565 แสดงให้เห็นว่ากรมฯ เพิกถอนการจดทะเบียนได้หากผิดเงื่อนไข รวมถึงอาจถูกปรับเมื่อเจอด่านตรวจ
2. เคลมประกันไม่ได้ มักเป็นต้นทุนที่หนักที่สุด ถ้าทำประกันแบบใช้ส่วนบุคคลแล้วไม่แจ้งว่าปล่อยเช่า ป.พ.พ. มาตรา 865 กำหนดว่าถ้าผู้เอาประกันปกปิดข้อความจริงที่อาจทำให้ผู้รับประกันเรียกเบี้ยสูงขึ้นหรือไม่รับประกัน สัญญาตกเป็นโมฆียะ นอกจากนี้ถ้อยคำกรมธรรม์มาตรฐานยังมีค่าเสียหายส่วนแรกเมื่อใช้รถนอกเหนือจากที่ระบุในตาราง และบริษัทอาจจ่ายให้คู่กรณีไปก่อนแล้วเรียกเงินคืนจากคุณ (ตัวอย่างเงื่อนไขกรมธรรม์ วิริยะประกันภัย)
3. แบบสัญญามาตรฐานออกแบบมาสำหรับรถที่จดถูกประเภท แบบสัญญาเช่ารถยนต์ปี 2568 ให้ระบุทั้งประกันภัย พ.ร.บ. และ "ประกันภัยรถยนต์ที่ต้องจัดทำประกันภัย ตามระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยการจดทะเบียนรถยนต์บริการ" ถ้ารถไม่ได้จดเป็นรถยนต์บริการ ก็กรอกช่องนี้ตามจริงไม่ได้
4. ข้อพิพาทยากขึ้น หลังเกิดอุบัติเหตุ ประกันฝ่ายคู่กรณี ตำรวจ และผู้เช่าจะดูเล่มทะเบียนทั้งหมด ถ้าไม่ตรงกับการใช้งานจริง ตำแหน่งของคุณจะอ่อนลงทุกเรื่อง

ถ้าเพิ่งเริ่มต้น ลำดับที่ปลอดภัยกว่าคือ จดทะเบียนธุรกิจ คุยกับสำนักงานขนส่งจังหวัดเรื่องความเห็นชอบป้ายเขียว แล้วจึงซื้อรถที่ตรงประเภท

ต่างจากรถรับจ้างผ่านแอปฯ (Grab) อย่างไร

รถรับจ้างผ่านแอปฯ เป็นอีกประเภทหนึ่ง ตั้งแต่กฎกระทรวงมีผลวันที่ 23 มิถุนายน 2564 รถส่วนบุคคลจดเป็นรถยนต์รับจ้างผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ได้ ตามข่าวจากกรมการขนส่งทางบกที่ไทยโพสต์รายงาน รถต้องอายุไม่เกิน 9 ปี ทำประกันภัยรถสาธารณะเพิ่มเติม คนขับต้องมีใบขับขี่สาธารณะ และติดสติกเกอร์ของกรมฯ ที่กระจกหน้าและกระจกหลัง หนึ่งคนจดได้หนึ่งคัน และใช้ป้ายเดิม ไม่ต้องเปลี่ยนเป็นป้ายเหลือง

ความต่างที่สำคัญ: รถเช่าคือผู้เช่าขับเอง ส่วนรถรับจ้างผ่านแอปฯ คือขับรับส่งผู้โดยสาร ถ้าคุณปล่อยเช่ารถให้คนที่เอาไปวิ่ง Grab ต่อ ก็เท่ากับเอาสองประเภทมาปนกัน ซึ่งนิยามรถยนต์บริการให้เช่าไม่รวมการเช่า "เพื่อนำไปรับจ้างบรรทุกคนโดยสาร" และแบบสัญญามาตรฐานก็ครอบคลุมเฉพาะการเช่าเพื่อใช้ส่วนตัว ควรใส่ข้อห้ามวิ่งรับจ้างผ่านแอปฯ และรับส่งของในสัญญา เว้นแต่ตกลงกันเป็นลายลักษณ์อักษร

ตารางสรุป: รถแต่ละแบบควรจดทะเบียนอย่างไร

สัญญาเช่ารถตามประกาศ สคบ. ปี 2568 ใช้กับทุกร้าน

ไม่ว่ารถจะเป็นป้ายอะไร ถ้าให้เช่ารถยนต์หรือมอเตอร์ไซค์แก่ผู้บริโภค ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา ลงวันที่ 22 กันยายน 2568 กำหนดให้เป็นธุรกิจที่ควบคุมสัญญาตั้งแต่ 30 ธันวาคม 2568 ต้องทำสัญญาภาษาไทยที่มีสาระสำคัญตามแบบ ก (รถยนต์) หรือแบบ ข (รถจักรยานยนต์) ส่งมอบสำเนาที่ลงนามแล้วให้ผู้เช่าทันที และห้ามใช้ข้อสัญญาต้องห้าม เช่น ริบเงินประกันทั้งที่ผู้เช่าไม่ได้ผิดสัญญา แบบสัญญายังกำหนดให้ผู้ประกอบการชำระภาษีประจำปีและทำประกันให้ครอบคลุมตลอดระยะเวลาเช่า และต้องจัดรถทดแทนถ้ารถใช้งานไม่ได้เกินหนึ่งวันเพราะอุบัติเหตุหรือการบำรุงรักษา สื่อรายงานว่าสัญญาที่ไม่ถูกต้องมีโทษจำคุกสูงสุด 1 ปี

สัญญาเช่ารถสองภาษาฟรี ของเราจัดทำตามแบบสัญญาดังกล่าว และกรอกข้อมูลร้านของคุณให้เรียบร้อย จากนั้น RoveHQ ส่งให้ผู้เช่าเซ็นออนไลน์และเก็บฉบับที่ลงนามไว้กับการจองนั้น จึงพิสูจน์ได้เสมอว่าผู้เช่าเซ็นฉบับไหน ใช้คู่กับใบตรวจสภาพรถตอนส่งมอบ เพราะแบบสัญญากำหนดให้มีหลักฐานการตรวจรับสภาพรถทั้งตอนรับและตอนคืน

ก่อนซื้อรถคันต่อไป

• โทรหรือไปที่สำนักงานขนส่งจังหวัด ถามว่ายังให้ความเห็นชอบรถยนต์บริการให้เช่า (รย.11) ใหม่หรือไม่ รับตัวถังแบบไหน และต้องใช้เอกสารอะไร
• ขอใบเสนอราคาประกันที่ระบุว่าใช้ปล่อยเช่า ทุกคัน ทั้งรถยนต์และมอเตอร์ไซค์
• ตรวจว่าเล่มทะเบียนตรงกับการใช้งานที่วางแผนไว้
• ปรับสัญญาให้เป็นไปตามแบบมาตรฐานปี 2568

ถ้าวางแผนปล่อยเช่าระยะยาว อ่านต่อเรื่องวิธีทำธุรกิจรถเช่ารายเดือนและมอเตอร์ไซค์ให้เช่ารายเดือน

จัดเอกสารให้ถูกต้องก่อนขยายร้าน ดาวน์โหลดสัญญาเช่ารถสองภาษาฟรี หรือสมัคร RoveHQ ฟรี เพื่อส่งสัญญาให้เซ็นออนไลน์ และเก็บวันหมดอายุภาษี ประกัน และตรวจสภาพของรถทุกคันไว้ในที่เดียว